مصطفى النوراني الاردبيلي
35
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
شاهبيد مشخصات : در كتابهاى تاريخى قديم و در طبّ سنّتى آن را با نامهاى گربه بيد ، بهرامج ، شاه بيد ، بيد طبرى ، خلاف بان ، وشع و خلاف بلخى نام بردهاند . اين گياه درختچهاى است دو پايه ، زينتى و گاهى بهصورت درخت ولى بههرحال بلندى آن متوسط و از 8 متر تجاوز نمىكند . زير پوست و روى چوب اين درخت برجستگىهاى تيزى وجود دارد . به صورت درخت يا درختچه داراى برگهاى بيضى باريك نوك تيز ، ميوه آنها به شكل كپسول كه در ماههاى آخر تابستان با دو دريچه باز مىشوند و دانههاى متعددى كه داخل هر ميوه وجود دارد و هر يك مجهز به يك كاكل پوشيده از تار و كرك ابريشمى هستند . تركيبات شيميايى : از نظر تركيبات شيميايى در پوست درخت بيد و جود گلوكوزيد ساليسين تأييد شده است و در بيد دره گلوكوزيد ساليسين و در برگهاى تازهاش در حدود 5 / 0 درصد ماده دافنه فلاو و نولوزيد و در شاخههاى آن پوپولوزيد مشخص شده است . خواص - كاربرد : جوشانده سه شاخههاى آن بهصورت محلول براى شستشوى آبسهها ، زخمها و موارد ناراحتىهاى پوستى به كار مىرود . توضيح اينكه شاهبيد همان بيدمشك است كه در مورد خود گذشت . « 1 »
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 4 ، ص 269 .